Fauna

Način odabira prikazanih vrsta

Predstavljamo vam vrste karakteristične za dato područje. Trudili smo se da obuhvatimo barem po jednog predstavnika sisara, ptica, riba, gmizavca/vodozemaca i insekata, tj. kod biljaka  predstavnika nižih i viših (vaskularnih) biljaka. Neke od predstavljenih vrsta su endemične, pod različitim stepenima zaštite ili jednostavno simbolizuju dato područje. Date koordinate su samo okvirne.

Slatkovodna meduza (Craspedacusta sowerbyi) Prikaži na mapi

Slatkovodna meduza se često može naći u bazenima pijaće vode, jezerima, šljunkarama i sl. Pronalažene su i u rečnim sistemima, ali preferiraju stajaće vode. Meduza je veličine od oko 20 do 25 milimetara u prečnku. Većina tela je providna, sa belkastim ili zelenkastim primesama. Pojavljuje se u dva stadijuma-stadijum polipa i meduze. Stadijumi polipa uglavnom postoje na dnu jezera tokom cele godine, međutim pojave meduza su sporadične i nepredvidljive. Poslednjih godina pojavlje se i u vodama u kojima se nikad ranije nije pojavljivala. Slatkovodna meduza je predator i hrani se zooplanktonom, koje hvata svojim pipcima.  Čim ulov dotakne njene pipke, meduza ispušta supstancu koja paralizuje žrtvu. Iako su ćelije kojima paralizuje žrtvu iste kao i kod morskih meduza, njihova jačina nije dovoljna da probije ljudsku kožu i dovede do neprijatnog osećaja.

Mrguda (Umbra krameri) Prikaži na mapi

Mrguda je vrsta zastupljena u evropskim vodama, pretežno u slivu Dunava, ali i veoma retka i ugrožena. U Srbiji, umbra ili mrguda je prirodna retkost i živi samo u Zasavici. Naseljava stajaće i sporo tekuće vode, male vodene površine, meandre, mrtvaje i plitka jezera sa puno vegetacije, gde su uslovi za život drugih vrsta dosta nepovoljni. Dobro podnosi nedostatak kiseonika u vodi, jer za disanje koristi riblji mehur uzimajući atmosferski vazduh sa površine vode. Može izdržati na vlažnom mestu i do 10 sati bez vode. Pri opasnosti od isušenja, zakopava se u dno. Ugrožava je regulacija rečnih tokova, što je dovelo do nestajanja mrtvaja, meandara i rečnih okuka.

Livadski gušter (Lacerta agilis bosnica) Prikaži na mapi

Livadski gušter je vrsta iz porodice Lacertidae. Vrsta koja se može naći u Zasavici je istočna podvrsta livadskog guštera- Lacerta agilis subsp. bosnica.  Generalno su gusteri ove vrste dužine oko 9 cm dužine, boja tela im je promenljiva, mužjaci su najčešće zelenkasti, a ženke sive ili smeđe. Nastanjuje polja, livade, pašnjake, bašte, vrtove, proređene šume ravnica ali i planine do 2 000 mnv. Ugrožava ih gubitak staništa, urbanizacija, izmena površina na poljoprivredna zemljišta, turizam i neodgovarajuće upravljanje ekosistemima.

Dabar (Castor fiber) Prikaži na mapi

Ima kratke noge sa po pet prstiju, koji su na zadnjim nogama spojeni plovnom kožicom. Rep mu je snažan, odozgo spljošten kao veslo, bez dlake i pokriven ljuskama. Iz skrovišta iskopanog u obali ili sagrađenog od granja i stabala sa izlazom ispod površine vode, izlazi uglavnom preko noći. Veoma je oprezna i plašnjiva životinja. Na tlu je spor i trom, pa najveći deo života provede u vodi. Odlično pliva i roni. Živi sam ili u manjim grupama. Razlozi koji su doveli do gotovo potpunog nestanka evropskog dabra u čitavom arealu pa i kod nas su identični. U Srbiji, kao i većini Evrope je bio istrebljen. Uzrok njegovog istrebljena je pre svega bio prekomeran izlov – verovalo se da delovi njegovog tela, pre svega žlezde kastoretum, imaju lekovita svojstva, ali i zbog krzna i mesa, koje je smelo da se koristi i u vreme posta. Takođe je dolazilo do uništavanja staništa, smanjenja teritorija i brojnosti populacija. Dabar je u ovo područje reintrodukovan 2004. godine.

Labud (Cygnus olor) Prikaži na mapi

Labud Cygnus olor je vrsta iz porodice Anatidae. Autohtona je u velikom delu Evrope i Azije, a ponekad zimu provodi u severnoj Africi. Labudovi se od gusaka u užem smislu razlikuju i dužim vratom koji im omogućuje pretraživanje dna dubljih voda, i veličinom tela koje ih čini najvećim vodenim pticama.  Monogamni su i oba roditelja zajedno brinu o mladuncima. Ostaju s njima do godine dana. Navodi o životnom veku labudova su vrlo različiti. Kreću se od 19 pa do 50 godina, a delom i puno više od toga. Biljojedi su, i hrane se različitim biljkama, koje su u njihovom dometu.  Zaštićeni su u velikom delu svog areala, ali to nije sprečilo nelegalan lov na njih. Često se čuvaju kao domaće životinje u parkovima i ribnjacima.

×