Geologija, geomorfologija i hidrologija

Spomenik prirode "Slapovi Sopotnice" Prikaži na mapi

Sopotnica se nalazi u jugozapadnom delu Srbije. Udaljena je oko 315 km od Beograda i 17 km jugoistočno od Prijepolja. Nalazi se na oko 1000 metara nadmorske visine. U izvorišnom delu reka pravi nebrojene manje vodopade sa kojih se voda sakuplja u tri veća toka. Vodopadi koji od njih nastaju najatraktivniji su, a visoki su preko 20 metara. Voda koja se preliva preko nekoliko nivoa naslaga sige u vidu vodopada i rasprskava u sitne vodene kapi oko vodopada obrazuje pojas osvežavajućeg vazduha koji povoljno utiče na goste i njihovo raspoloženje. Voda reke Sopotnice je pitka.

Uz vodopade, zanimljiva turistička atrakcija Sopotnice vodenice i valjarice, gde se nekada mlelo žito i valjala sukna.

Selo Sopotnica je poznato po dobrim mlečnim proizvodima, planinskoj jagnjetini, pitama od zelja, sira, heljde i medu. Poseban specijalitet srpskih domaćinstava koji se putniku namerniku nudi je rakija od divljih krušaka, kao i rakije „šljiva" od šljiva požeških i „jabukovača" od slatkih jabuka. Specijalitet bošnjačkih (muslimanskih) domaćinstava je „site"-voćni sirup od najkvalitetnijih slatkih krušaka, jabuka i drugog voća. „Vodnika" je voćni sok od divljih krušaka, zukvi, kleke, trnjina i gloga, a specijalitet je i srpskih i bošnjačkih domaćinstava.

Neka domaćinstva se bave izradom drvenih kačica za sir i kajmak, karlica za razlivanje mleka, drvenih kašika i drugog posuђa. U skoro svakom domaćinstvu mogu se naći proizvodi od vune: džemper, čarape, rukavice, šal, torbice, kapuljače i dr.

Sopotnica ima mnoge pešačke staze, koje omogućuju turistima da uz šetnju na svežem planinskom vazduhu razgledaju prelepe prirodne predele, da beru lekovito bilje i jestive pečurke.

Uredbom Vlade Republike Srbije, Sopotnica je krajem 2005.godine proglašena za spomenik prirode.

Kanjon reke Mileševke Prikaži na mapi

Jedinstven predeo sa kulturno – istorijsko – spomeničkim kompleksom od izuzetnog značaja. Od izvorišta toka, do srednjovnjkovnog grada Mileševca, reka Mileševka je usekla dolinu poznatu pod nazivom „ kanjon reke Mileševke ". Ono što čini posebno obeležje je divljina, surovost, vrletnost, dubina (mestimično i preko 300 metara) čije se strane gotovo vertikalno spuštaju prema rečnom dnu.

Jezera

Dolina Uvca delimično je potopljena izgradnjom tri brane i formiranjem veštačkih jezera:

Uvačko jezero je nastalo pregrađivanjem Uvca u selu Akmačići, na nadmorskoj visini od 985 metara, i tako ispunilo već uklesanu klisuru.

Zlatarsko jezero je nastalo u Kokinom Brodu kod Nove Varoši, kada je po drugi put pregrađen Uvac. Voda ovog jezera je tako poplavila delove reka Tisovice i Zlošnice.

Radoinjsko jezero je treće i najnizvodnije jezero, na 805 metara nadmorske visine.

 

Meandri Uvca Prikaži na mapi

Samu srž rezervata čini kanjon reke Uvac i njenih pritoka, koje su usekle svoj put kroz krečnjačke stene. Posebnu vrednost čine uklješteni meandri, i to na tri lokacije. Uvršćeni su u inventar geomorfoloških objekata geonasleđa Srbije.

Pećine Prikaži na mapi

S obzirom na geologiju terena, brojne su i variraju po veličini i dužini sistema. Najpoznatije su Ušačka i Ledena pećina. Do njih je moguće doći samo brodom i to sa Rastoka ili iz Sjenice.

Ušačka pećina - do sada najveći poznati pećinski sistem u Srbiji. Sistem se sastoji od dve pećine i jedne jame, međusobno povezanih, i imaju ukupnu dužinu od 6185 metara. Pećina ima dva ulaza, iz sela Gornje Lopiže, i iz korita Uvca.

Ledena pećina – je nešto kraća od Ušačke. Glavni kanal Ledene pećine prostire se praktično paralelno glavnom kanalu Ušačke pećine, na rastojanju od oko sto metara. Najmanji, ali i najinteresantniji deo Ušačkog pećinskog sistema čini jama Bezdana. Ulaz u jamu nalazi se na kraju slepe doline Miletin Do.

×