Verski objekti

Crkva brvnara u selu Dub Prikaži na mapi

Prema predanju, crkva Vaznesenja Hristovog u Dubu, kod Bajine Bašte, nastala je 1792. godine, dok je u letopisu zabeleženo da je obnovljena 1828. Izgleda da je hram podignut na temeljima starije bogomolje. Brvnara u Dubu spada među naše najveće i najlepše crkve ove vrste. Graditeljskom veštinom i obradom detalja, od kojih se ističe rezbarija vrata, dovratnika i nadvratnika kao i delova mobilijara (drveni stojeći čiraci i polijelej), hram u Dubu predstavlja najreprezentativniji primer crkve brvnare osaćanskog tipa. U dupskoj riznici, koja broji čak 17 ikona, posebnu pažnju zaslužuju carske dveri, nastale krajem 17. veka i verovatno prenete iz neke starije crkve. Izvedene su u najboljim tradicijama srpskog srednjovekovnog duboreza, ali su danas, na žalost, dosta oštećene kako duborezne, tako i slikane partije. Nekoliko ikona – uključujući i dve prestone – predstavljaju dela ruske provenijencije iz prvih decenija 19. veka, bez većih likovnih vrednosti.

Nekropole sa stećcima Prikaži na mapi

U okviru Projekta zajedničke nominacije srednjovekovnih kamenih nadgrobnih obeležja – stećaka u Srbiji, BiH, Crnoj Gori i Hrvatskoj, arheološko nalazište Mramorje u Perućcu i u Rastištu, na potesima Uroševine i Gajevi, nalazi se na preliminarnoj Listi svetske kulturne baštine od 2010. godine. Reč je o srednjovekovnim nekropolama iz XIV i XV veka, u Perućcu se može videti 88, u Gajevima 35 i u Uroševini 34 nadgrobna belega. Nekropole su delimično istražene i konzervirane tokom 2011. i 2012. godine.

Manastir Rača Prikaži na mapi

Manastir Rača po predanju podignut u 13. veku zadužbina je kralja Dragutina. Istorijski značaj i uloga ovog duhovnog spomenika dolazi do izražaja za vreme pada srpske države pod tursku vlast. U dva maha je paljen i obnavljan. U kasnom srednjem veku manastir je bio centar sakupljanja, prepisivanja i pisanja brojnih crkvenih spisa poznat kao Račanska prepisivačka škola. Za vreme Drugog svetskog rata ovde je čuvano Mirosavljevo jevanđelje – najstariji pisani spomenik našeg naroda. Od manastira Rača do vrela Lađevac  postoji tura pod nazivom: „Mala duhovna transverzala" koja vodi obeleženom stazom od dva kilometra uzvodno uz desnu obalu rečice Rače.  Na odmorištima sa leve i desne strane reke postoje klupe i stolovi sa nadstrešnicama. Odatle se nastavlja put kratkom uzbrdicom iznad reke i mostića koji vodi preko njenog jaza, na stazu kroz bukovu šumu. Posle 40 minuta hoda nailazi se na široke slapove vrela Lađevac. Račanski kaluđeri su još u XVII veku nazvali ovo mesto Banjom, jer ima temperaturu vode 17°C tokom cele godine. U neposrednoj blizini Lađevca nalazi se prepisivačka škola sa isposnicom posvećenom Sv. Đorđu. Ostatke ove srednjovekovne skriptorije arheolozi upravo istražuju.  Do sada su otkriveni temelji dvora ili manastirskog konaka sa ostacima monaških kelija. Savladavanje staze sa ulaskom u Suvu Pećinu, a naročito uspon na stenu Krstaču, zahtevaju odgovarajuću opremu. Na ove kote takođe vezane za istorijat Manastira Rača, pa do gradine vodi prava planinarska staza. Na gradini su tek otkrivene naznake nepoznatog utvrđenja iz VI i VII veka sa crkvištem u okviru njega. Sa Gradine se dalje ide do vidikovca Crnjeskovo ili manastirskih stanova na Kaluđerskim Barama.  Tura – Mala duhovna transverzla traje oko pet/šest časova. Za bliže informacije o turi kontaktirati lokalne vodiče Nacionalnog parka Tara:+381 31 863644

×