PP Stara Planina Prikaži na mapi

I MIR. I ADRENALIN.

Park prirode Stara planina


Status zaštite: Park prirode
Upravljač- staralac: JP „Srbijašume", Šumska uprava Pirot, Srpskih vladara 6, Pirot, tel. +38110332931; Šumska uprava Babušnica, Živojina Nikolića Brke 6, Babušnica, tel. +38110685196
Osnovana: 1997. godine
Čuvarska služba: Jp Srbija Šume
Vodička služba: po najavi
Koordinate: N 43 20 49 E 22 38 47

Osnovne informacije:
Stara planina se nalazi na granici Srbije sa Bugarskom, na teritorijama opština Zaječar, Knjaževac, Pirot i Dimitrovgrad. Planina je dužine 600 km, od čega se pojas od 100 km u širinu i između 4 i 30 km u širinu nalazi na teritoriji Srbije, dok je veći deo na teritoriji Bugarske. Visinske razlike se kreću od 200 do 2.160 m, što je ujedno i visina najvišeg vrha Stare planine – Midžor. Od cele površine od 1,250 km2, 1,143 km se nalaze pod zaštitom u okviru Parka prirode Stara planina, što čini 91, 44% ukupne teritorije. Šume pokrivaju veći deo planine (40%), dok je ostatak teritorije pokriven poljoprivrednim zemljištem (pašnjaci, obradivo zemljište, voćnaci i vinogradi). Region je zaslužio status Parka prirode zbog svog razvijenog ali i očuvanog geološkog diverziteta, ali i specifične raznovrsnosti biljnog i životinjskog sveta.

 

Šira oblast:
Niš – N 43 19 29, E 21 54 11 – rodno mesto rimskog cara Konstantina Velikog, je grad karakterističan po svom južnjačkom temperamentu, gostoprimljivosti i odličnoj kuhinji. U Nišu se nalazi i nekoliko kulturno-istorijskih spomenika, od kojih treba pomenuti Ćele-kulu, kosturnicu iz Turskog perioda, Medianu – sanatorijum cara Konstantina iz 4. veka sa pratećim arheološkim nalazištima. U neposrednoj blizini Niša se nalazi i Niška banja, kompleks termalnih izvora i rekreativnih pešačkih staza.
Pirot – N 43 09 07, E 22 35 06 – Grad se nalazi u istoimenoj opštini Pirot, blizini planina Stara Planina, Vlaška Planina, Belava, itd. U samom gradu živi oko 40 000 stanovnika. Grad je podignut na mestu rimskog utvrđenja Turres (3. vek) i utvrđenog vizantijskog gradića Quimedava (4. vek). Grad je poznat po izradi tzv. pirotskih ćilima, koji se mogu pogledati u kući Hristića koja je danas Muzej Ponišavlja, sa kolekcijom narodnih ćilima.

Zoniranje:
režim zaštite I stepena: 3.680 ha, ili 3,23 % (lokaliteti Sinjina-Mirica, Golema reka, Babin zub, Orlov kamik – Kopren, itd.),
režim zaštite II stepena: 20.159 ha, ili 17,63%
režim zaštite III stepena: 90.493 ha, ili 79,14 %

Međunarodni status zaštite:
IBA – Značajno područje za ptice
IPA – Značajno područje za biljke
PBA- Značajno područje za leptire
Ramsar lokalitet
preliminarna lista za Rezervat biosfere (UNESCO)
Zeleni pojas (IUCN)
ProGeo – lokaliteti geološkog nasleđa
Flora:
Na Staroj planini su zabeležene 52 biljne zajednice, koje se prepliću na različitim staništima, u zavisnosti od prirodnih faktora. Posebnu vrednost čine tresavske zajednice, koje se najčešće nalaze u pojasu bukovih i četinarskih šuma i na vrhovima. Floru Stare planine predstavlja 1,200 vrsta i podvrsta viših biljaka, od kojih su 115 endemične, dok je 40 prirodna retkost Srbije. Na žalost, 50 biljnih vrsta se nalazi na spisku ugrožene evropske flore, dok su neke svrstane u kategoriju kritično ugroženih. Mahovine su zastupljene sa 51 vrstom.
Fauna:
U staništima Stare planine zabeleženo je 203 vrsta ptica, od kojih su 154 gnezdarice, koje uglavnom predstavljaju retke ili ugožee vrste. Sisari su zastupljeni sa 30 vrsta, dok su gmizavci zastupljeni sa 18 vrsta,a vodozemci sa 6 vrsta. Ihtiofaunu predstavlja 26 vrsta, dok se sa sigurnošću zna da su leptirovi predstavljeni sa 116 vrsta.
Geologija , geomorfologija, hidrologija
Reljef Stare planine je tektonskog porekla, oblikovan delovanjem vode i kraškim procesima, koji se odlikuje velikom raščlanjenošći, sa usečenim i dubokim dolinama vodenih tokova. Geološka građa planine je relativno jednostavna. Čine je dva tipa stena – permski crveni peščar i trijaski krečnjak i dolomiti. Bez obzira na ovu činjenicu, Stara planina je riznica geološkog nasleđa zbog raznovrsnosti sedimenata različite starosti.

Klima:
Prostor Stare planine karakteriše prelazna zona umereno-kontinentalne i subplaninsko-planinske klime, sa uticajem sa zapada Vlasinske visoravni, Karpata i Crnog mora, i Mediteranskog uticaja sa juga. Najhladnije mesec je januar, dok je najtopliji jul, što je karakteristično za kontinentalnu klimu Srbije. Snežne padavine su očekivane u periodu od novembra do marta.

×