Flora

Način odabira prikazanih vrsta

Predstavljamo vam vrste karakteristične za dato područje. Trudili smo se da obuhvatimo barem po jednog predstavnika sisara, ptica, riba, gmizavca/vodozemaca i insekata, tj. kod biljaka  predstavnika nižih i viših (vaskularnih) biljaka. Neke od predstavljenih vrsta su endemične, pod različitim stepenima zaštite ili jednostavno simbolizuju dato područje.  Date koordinate su samo okvirne.

Runolist ( Leontopodium alpinum) Prikaži na mapi

Runolist je planinska biljka, koja pripada porodici Asteraceae. Možemo ga naći na visokoplaninskim stenovitim usecima, neprisrupačnim i kamenitim krečnjačkim planinskim liticama, na visinama od 1800-3000 metara. Veoma je retka i zaštićena vrsta i glacijalni relikt. Lišće i cvetovi su pokriveni sitnim dlačicama, koji predstavljaju adaptaciju na velike visine, i štite biljku od suša, mraza i UV zračenja. Koristila se i u narodnoj medicini kao lek protiv abdominalnih i respiratornih bolesti. Često je upotrebljivana simbolično na grbovim, amblemima i logoima, a najpoznatija je kao simbol planinarskih i alpinističkih organizacija.

Kopaonička ljubičica (Viola kopaonikensis ) Prikaži na mapi

Kopaonička ljubičica je lokalni stenoendemit Kopaonika, koja se osim ovde ne pojavljuje nigde više. Na Kopaoniku se javlja isključivo na serpentinskim kamenjarima od 1500 do 2000m (Kukavica, Nebeske stolice, Treska). Cvet je intenzivno žute boje do 2 cm u prečniku, sastavljen od pet nejednakih kruničnih listića; stablo je razgranato, sa jajastim, talasasto nazubljenim listovima, do 1,5 cm. Kako je ova vrsta trajno zaštićena, i Kopaonik predstavlja jedino njeno stanište, planom upravljanja nacionalnim parkom je obuhvaćena i determinacija staništa i praćenje stanja ove vrsta, ali i još dva stenoendemita (Cardamine pancicii,Sempervivum kopaonikensis).

Kopaonička čuvarkuća (Sempervivum kopaonikensis) Prikaži na mapi

Kopaonička čuvarkuća pripada porodici Crasulaceae, koja osim ove vrste obuhvata još 40. Ove biljke se mogu naći u arealu Evrope, istočne Azije i severne Afrike. Kopaonička čuvarkuća je sukulent – biljka koja čuva skladišti vodu u svojim povećanim listovima, stabljikama i korenu. Ove biljke su dobile naziv od latinske reči koja znači uvek živ – sepervivum. Imaju cvetove žućkasto-zelene boje u obliku zvezde, koje rastu nekoliko godina, i  kad uvenu daju seme. Kao još nekoliko vrsta, i ova je lokalni stenoendemit, što znači da raste samo na Kopaoniku. Karakteristična je za stenske skupine ( Nebeske stolice, Kozje stene, Bele stene...). Kako je ova vrsta trajno zaštićena, i Kopaonik predstavlja jedino njeno stanište, planom upravljanja nacionalnim parkom je obuhvaćena i determinacija staništa i praćenje stanja ove vrsta, ali i još dva stenoendemita (Cardamine pancicii, Viola kopaonikensis).

Pančićeva režuha (Cardamine pancicii) Prikaži na mapi

Pančićevu režuhu je prvi put popisao Hayek na osnovu herbarijumskih primeraka koje je sakupio Josif Pančić baš na kopaoniku 1874. godine. Ima sitne belo obojene cvetove. Ova biljka je lokalni stenoendemit – raste samo na Kopaoniku. Može se naći na alpinskim i subalpinskim stenovitim podlogama i pašnjacima, i okolo alpinskih potoka.  Ponekad može i da raste u pojasevima alpinske žbunaste vegetacije. Na području Kopaonika je zabeležena na visinama između 1400 i 2000 metara nadmorske visine, isključivo na kiselim silikatnim stenama (granodioriti,korniti) ili zemljištima bogatim gvožđem, na vlažnim tresetištima sa gvožđem bogatom vodom. Glavna populacija Pančićeve režuhe se može naći na otvorenim stenovitim staništima masiva Suvo Rudište, dok se subpopulacije mogu naći na obodima tresetišta na Pajinom Preslu, Vrelu i Krstu, i na obalama Repuške reke. Procenjeno je da se broj jedinki ove vrste na Kopaniku kreće oko 1,7 miliona jedinki. Kako je ova vrsta trajno zaštićena, i Kopaonik predstavlja jedino njeno stanište, planom upravljanja nacionalnim parkom je obuhvaćena i determinacija staništa i praćenje stanja ove vrsta, ali i još dva stenoendemita (Sempervivum kopaonikensis, Viola kopaonikensis).

Smrča (Picea abies) Prikaži na mapi

Smrča je vrsta brzo rastućeg zimzelenog drveta autohtonog u Evropi – naseljava područje od Norveške, do severozapadne Poljske, preko planina centralne Evrope, jugozapadno do Alpa i jugoistočno do Karpata i Balkana. Raste na visinama od 1000 do 2000 metara nadmorske visine. Prepoznatljiva je po formiranju čistih smrčevih sastojina tzv. kopaoničke tajge kratkih, tamno zelenih-igličastih listova i tamno braon kore. Toleriše kiselo zemljište, ali ne voli suva i siromašna zemljišta. Insekti se često hrane ovom vrstom, ponajviše korom i šišarkama. Jedna je od najrasprostranjenijih vrsta smrče van svog areala, jer je ekonomski najisplatljivija vrsta za uzgoj. Koristi se u proizvodnji drveta, papira, kao ukrasno drvo u parkovima i baštama, ali se često koristi i kao „novogodišna jelka".

×