Geologija, geomorfologija i hidrologija

Hadžiprodanova pećina

Hadžiprodanova pećina – ova pećina se nalazi u naselju Lisa, 7 km od Ivanjice. Pećina ima uzak i visok ulaz, dugačak hodnik i dve dvorane. Pećina nije u potpunosti istražena, ali se zna da je njena dužina oko 400m. Donji sprat ima i dva sporedna kanala, dok gornji sprat počinje iz dvorane glavnog kanala. Pećina je ukrašena raznobojnim i raznovrsnim nakitom. Na centralnom delu dvorane se nalaze stalaktiti i stalagmiti, po stranama salivi, dok je desna strana dvorane pokrivena bigrenim salivom i u njoj se nalaze plitki bazeni.

Reka Izubra i njeni vodopadi

Reka Izubra i njeni vodopadi 43 25 22, 22 25 04– Kanjon i vodopadi reke Izubre se nalaze u prvom režimu zaštite. Kaskadni Vodopadi na potezu od više stotina metara, prave bravure kroz ovaj kanjon. Na čitavom potezu od početka kanjona do ušća u Studenicu može se proći bez većih prepreka. Žuborenja i propadanja vode skoro da ima na čitavom toku koji je dug oko 3km

Izvori i vrela

Izvori i vrela – Golija je specifična po tome što obiluje vodenim objektim, potocima, rečicama i planinskim izvorima. Veliki broj izvora vode je kaptiran, ili ograđen, te su posetiocima dostupni. Među najpoznatije izvore Golije spadaju Hajdučka česma, Milošica, Pašina česma, Muhovica, Stupska česma, Kozja stena (Izvorište Zapadne Morave), Česta vrela, Bele vode, Petrovića česma, Muško-ženska česma i druge.

Nebeska suza

Nebeska suza – Jezero Nebeska suza ili Okruglica se nalazi na nadmorskoj visini od 1495 metara. Prema površini od 500 m2 ovo jezero je najveće jezero u Moravičkom kraju. Zanimljivo je da je jezero veoma mlado, nastalo sedamdesetih godina, nakon zemljotresa u Rumuniji. Naučno gledano, jezero je veoma interesantno za dalja istraživanja, ali je za sada nedovoljno istraženo. 43.45412 20.28095

Košaninova jezera

Košaninova jezera – jezera se nalaze na Goliji, na nadmorskoj visini od 900m, na putu iz Ivanjice ka Pridvorici, pa dalje 6km planinskom stazom. Nalaze se u sred šuma bukve, jele, smrče i bora. Veliko jezero je jedinstveno po mnogo čemu. Prvi fenomen vezan za jezero je taj da u vreme kiša, nivo vode u jezeru opada, i obrnuto u vreme suše, nivo vode u jezeru raste. Drugi fenomen, do čije spoznaje je došao dr Milovan Gajić sa saradnicima, je taj da je voda u donjem delu jezera slana. Do ovog zaključka su naučnici došli na osnovu činjenice da se žabe mogu naći samo u gornjem delu jezera, i naravno naknadnog istraživanja. Jezera su dobila ime po naučniku Nedeljku Košaninu, koji je rođen na Goliji. Jezero je stavljeno pod zaštitu i nalazi se u prvom režimu zaštite.

Dajićko jezero

Dajićko jezero – Dajićko, Tičar ili Svatovsko jezero se nalazi na Goliji, na nadmorskoj visini od 1436m, na putu od Ivanjice ka Belim vodama. Do današnjih dana se tačno ne zna kako je ovo jezero nastalo. Postoje tri hipoteze: da je nastalo usled tektonskih pokreta, da je glacijalnog porekla ili da je nastalo pregrađivanjem početka reke ponornice (reke Pakašnice). Jedno je sigurno – jezero se vodom napaja najvećim delom iz atmosfere (kiša, sneg) i od kaptiranog izvora koji se nalazi u blizini. Jezero se nalazi na terenu obraslom bukovim i smrčevim šumama, obraslo je tresavom koja čak i pliva u vodi jezera. Iako nije preterano veliko (površina vodenog okna 200m²) niti preterano duboko, predstavlja važno stanište za tri vrste vilinih konjica iz reda Odonata i retkog vodozemca – mrmoljka (Triturus cristatus). Na ovom mesto je naučnik Nedeljko Košanin našao dve vrste i jedan varijetet algi, do tada nepoznate svetu. Baš zbog ovih svojstava, jezero je zaštićeno kao prirodna retkost i spomenik geobotaničkog karaktera, a nalazi se u prvoj zoni zaštite u okviru parka prirode Golija.

×