SRB Golija Prikaži na mapi

GOLIJA - KRALJEVSTVO MALINE

Specijalni rezervat biosfere Golija 


Status zaštite: Park prirode
Upravljač- staralac: JP Srbija šume, +381 36 736767, www.srbijasume.rs/golija.html          

gazdinstvo Golija, +381 32 662253
Osnovana: jul 2001. godine
Čuvarska služba: Jp Srbija šume, Šumska gazdinstva Ivanjica, raška, golija         
Vodička služba: po najavi
Info centar: Kancelarije JP „Srbija Šume": Marinkovića 139, Ivanjica, Telefon: +381 32 663321 +381 32 662253
Koordinate: N 43 23 31 E 20 21 27 

Osnovne informacije:
Golija je najšumovitija planina Srbije, koja se nalazi u jugozapadnoj Srbiji, na teritorijama opština Ivanjica, Kraljevo, Raška, Novi Pazar i Sjenica. Planina se pruža u obliku latiničnog slova S u dužini od 32 kilometra, sa najvišim vrhom Jankov kamen (1833m.n.v.). Prepoznatljiva je po gustim listopadnim i četinarskim šumama, brojnim vodotokovima, izvorima i tresavama. Raznovrsan biljni i životinjski svet se sastoji iz, za nauku i očuvanje biodiveziteta, značajnih vrsta, od kojih su pojedine reliktne i endemske. Spoj prirodnih lepota, bogatstva biljnog i životinjskog sveta, ali i značajnih kulturno-istorijskih spomenika i objekata su bili dovoljni da se Park prirode Golija proglasi rezervatom biosfere.

Šira oblast:
Ivanjica N 43.574723, E 20.225277 – Ivanjica je mesto u jugozapadnoj Srbiji, u neposrednoj blizini same planine Golija. Za Ivanjicu se pouzdano zna da je konstatno bila naseljena još od vremena Rimljana, o čemo mogu da posvedoče arheološki nalazi. O značaju ovog naselja u prošlosti svedoči i jedna od najstarijih hidroelekrana u Srbiji, izgrađena davne 1911. godine. Ivanjica važi za svojevrsno lečilište jer je već godinama proglašavana za vazdušnu banju.
SRP Uvac – Specijalni rezervat Uvac se nalazi u jugozapadnoj Srbiji. Obuhvata zaštićeno područje na teritorijama opština Nova varoš i Sjenica, sa centralnim i dominantnim jezerima Uvačko, Zlatarsko i Radoinjsko i meandrima reke Uvac. Rezervat je najpoznatiji po najstabilnijoj i najvećoj koloniji Beloglavog supa (Gyps fulvus) u Evropi.

 

Zoniranje:
• režim zaštite I stepena: 553,80 ha, ili 0,74% (lokaliteti Jankov kamen, Pašina česma, Dajićko jezero, Izubra, Košaninova jezera, Odvraćenica itd.),

• režim zaštite II stepena: 3.883,10 ha, ili 5,16%
• režim zaštite III stepena: 70.746,10 ha, 94,10%                                                       

Međunarodni status zaštite:
• Rezervat biosfere (UNESCO)
• IBA – Značajno područje za ptice
• IPA – Značajno područje za biljke
• PBA- Značajno područje za leptire

Flora:
Na Goliji su zastupljene lišćarsko-četinarske šume, od kojih su najznačajnije bukove šume prašumskog karaktera, i šume u kojima dominira glacijalni relikt Planinski javor (Acer heldreichii). Flora Golije je predstavljena sa oko 900 biljnih vrsta, od kojih 117 vrsta i varijeteta algi, 40 vrsta mahovina, 7 vrsta lišajeva.

Fauna:
U staništima Golije zabeleženo je 95 vrsta ptica, zbog čega je i proglašena za područje od značaja za ptice. Sisari su predstavljeni sa 22 vrste, od kojih se ističu vuk, mrki medved, mala lasica i vodena rovčica. Gmizavci i vodozemci su zastupljeni sa 19 vrsta.

Geologija , geomorfologija, hidrologija
Ova oblast pripada u tektonskom pogledu delu unutrašnjih Dinarida, odnosno Drinsko-ivanjičkom elementu. Geološka građa je formirana uticajem intenzivnih magmatskih aktivnosti i veliki deo formacija je nastajao u periodu od starijeg paleozoika do danas. Litološki sastav Golije čine kvartarni sedimenti, paleozojski klastiti i metamorfiti, ispresecani dubinskim i žičnim stenama, počev od granitoida, andezita, dacita, dijabaza, gabrova i drugih. Hidrografsku mreža područja pripada Crnomorskom slivu, a određena je slivovima Studenice, Moravice, Golijske reke i Jabukovačkog potoka (levih pritoka Ibra).                                            

 

Klima:
Prostor Golije obuhvata tri klimatska rejona: dolinski sa brdskim (umereno-kontinentalna klima), prelazni-kontinentalni, planinski, viši predeli sa subalpinskom klimom. Leta su sveža, dok su zime hladne sa snežnim pokrivačem koji se dugo zadržava. Uticaj mediteranske klime se oseća u dolinama Ibra, Studenice i Moravice.

 

×