Flora

Način odabira prikazanih vrsta

Predstavljamo vam vrste karakteristične za dato područje. Trudili smo se da obuhvatimo barem po jednog predstavnika sisara, ptica, riba, gmizavca/vodozemaca i insekata, tj. kod biljaka  predstavnika nižih i viših (vaskularnih) biljaka. Neke od prikazanih vrsta su endemične, pod različitim stepenima zaštite ili jednostavno simbolizuju dato područje. Date koordinate su samo okvirne.

Zvončić (Campanula crassipes) Prikaži na mapi

Campanula crassipes pripada porodici zvončića Campanulaceae, koji su dobili ime po obliku svog cveta koji podseća na zvončić. Ova biljka nastanjuje krečnjačke stenske useke, nedostupne čoveku. U borbi za pronalazak svog mesta u ekosistemu, ovaj zvončić je izabrao pukotine stena, koje mu pružaju izobilje vlage i dovoljno svetlosti. Razne vrste zvončića su korišćene u ishrani larvi nekih od poznatih leptira (Lepidoptera). Osim vrsta koje žive u prirodi, postoji mnogo kultivara, koji su popularni zbog svog primamljivog izgleda. Zvončići se koriste još u hemiji- violdelfin, biljni pigment anthocijanin koji se nalazi u plavim cvetovima roda Campanula.

Orah (Juglans regia) Prikaži na mapi

Orah je vrsta koja pripada porodici Junglandaceae, i autohtona je na prostorima od Balkanskog poluostrva pa istočno do Himalaja i jugozapadne Kine. Nastanjuje šume Đerdapa i drugih delova Srbije, ali i Bosne i Hercegovine i Makedonije. Ova vrsta je poznata pre svega kao kultivar, čiji plod se koristi u ishrani. Divlji primerci oraha su u Đerdapu opstali zahvaljujući pogodnoj klimi ali i nedostupnosti terena. Poreklom iz centralne Azije. Tokom svoje migracije u Evropu, izgubio je svoj originalni karakter. Poslednje ledeno doba je preživeo u refugijumima u južnoj Evropi, ali se pretpostavlja da je za njegov opstanak na Balkanu odgovorna trgovina sa Turskom i naseljavanje Turaka vekovima unazad.

Jorgovan (Syringa vulgaris) Prikaži na mapi

Jorgovan je vrsta koja pripada porodici Oleaceae. Ova autohtona vrsta prepoznatljivog cveta vodi poreklo sa Balkanskog poluostrva, gde raste na strmim stenovitim liticama. Na vrlo strmim i kamenitim staništima na području Đerdapa javljaju se šibljaci jorgovana. Jorgovan je listopadno malo drvo koje može da poraste od 6 do 7 metara u visinu. Cvetovi su tubularnog oblika, ljubičaste boje čije nijanse mogu da variraju, i primamljivog mirisa.  Zbog svoje estetike, ova vrsta je ukrštana i kultivisana, i danas je vrlo česta ukrasna biljka u baštama i parkovima širom Evrope. Jorgovan je vrsta koja je deo srpske tradicije i istorije i vrlo je često spominjana u narodnim pesmama i pričama.

Kukurek (Helleborus odorus) Prikaži na mapi

Kukurek je iz roda zeljastih biljaka iz familije ljutića (Ranunculaceae), koji obuhvata oko 20 vrsta. Listovi i cvetovi su modrozelene boje. Smatra se jednim od vesnika proleća. Raste u borovim i bukovim šumama, može se naći i u šumarcima oko gradova, ali se često uzgaja i kao saksijsko cveće. Stablo mu je zeljasto i golo, raste do 50 cm visine, pri vrhu je razgranato. Cvetovi su mu krupni zelenkaste boje i mirisni. Spada u otrovne biljke, jer sadrži nekoliko otrova (heleborin, helebrin, heleborein) u svojim stablima i rizomu, zbog kojih i nema baš lepu reputaciju. U antičkoj Grčkoj se koristila u narodnoj medicini za lečenje ludila i mahnitosti, ali i u trovanju neprijatelja.

Đerdapska lala (Tulipa hungarica)

Đerdapska lala je endemična vrsta Đerdapa i sa srpske i rumunske strane. Ova vrsta je iščezla sa teritorije Đerdapa, samim tim i sa teritorije Srbije. Nalazi se među iščezlim vrstama u Crvenoj knjizi flore Srbije. Prema kategorizaciji IUCN spada u skoro ugrožene vrste, jer na rumunskoj strani postoji oko 1000 jedinki. Ovu vrstu je bitno pomenuti jer postoje indicije za njenu reintrodukciju na prostore NP Đerdap. Raste na strmim krečnjačkim liticama. Pretpostavlja se da je razlog postepenog nestajanja ove vrste izgradnja hidrocentrale, koja je potopila postojeća staništa, i izolovala dve postojeće populacije. Iako ova vrsta nije zabeležena u prirodi na srpskoj strani u poslednjih deset godina, uvek postoji nada da su u zemlji sačuvane lukovice i da će pod idealnim prirodnim faktorima, barem jedna ponovo nići. 

×