Verski objekti

Crkva Sv. Petke u Đavoljoj Varoši Prikaži na mapi

Crkva Svete Petke u Đavoljoj Varoši je podignuta na temeljima crkve iz 13. veka. Crkva je sagrađena od drveta. Unutrašnjost krase ikone slikane na kamenim pločama. Najzanimljivija ikona je se nalazi odmah iznad ulaza u crkvu i prikazuje legendu koja opisuje nastank ove crkve. Oko crkve se nalazi mnoštvo  zavežuljaka tkanine. Verovanja kažu da parčetom platna umočenog u lekovitu vodu treba preći više puta preko rane i vezivanjem ove tkanine na neko od predviđenih mesta u crkvi bolest će ostati zavezana u crkvi.

Crkva Lazarica Prikaži na mapi

Udaljena je 2.5 km od centra Prolom Banje. Izgrađena je 1890. godine i jedina je crkva brvnara u Topličkom kraju. Po narodom predanju kod ove crkve se pričestio deo vojske kneza Lazara iz ovih krajeva uoči Kosovske bitke. Legenda kaže, da je vojska prilikom liturgije obišla 6 krugova oko crkve, i da su zbog toga šljive u porti crkve danas uvijene.

Manastir Bogorodice Prikaži na mapi

Manastir Bogorodice se nalazi na ulasku u Kuršumliju. Ovaj manastir se smatra jednom od prvih zadužbina Stefana Nemanje. Iako je danas samo ruševina, i dalje se može primetiti arhitektonska umešnost tog doba, i lepota koju je ova građevina nekad posedovala. Manastir je sazidan za Sv. Anu, ženu Stefana Nemanje, koja se kasnije zamonašila. Sa ovog mesta se pruža prelep pogled na brdo iznad Kuršumlije, na kom se nalazi Manastir Sv. Nikole.

Crkva Sv. Petke kod Prolom Banje Prikaži na mapi

Izgrađena na već postojećim temeljima crkve iz doba Nemanjića, rekonstruisana od 2003. do 2005. Godine. Osim postojećih temelja na kojima je izgrađena crkva, pronađeni su i još stariji temelji, ali i nadgrobni spomenici i grobovi. Nalazi se u neposrednoj blizini fabrike za pakovanje Prolom vode.

Manastir Sv. Nikole Prikaži na mapi

Manastir Sv. Nikole se nalazi na uzvišenju iznad ušća Banjske u Toplicu, odakle se najbolje vidi cela Kuršumlija sa druge strane Toplice. Crkva je građena u tri faze. Najstariji deo crkve sagradio je Stefan Nemanja i posvetio svom sinu Savi. Bila je to jednobrodna crkva sa trodelnim oltarskim prostorom, kupolom na sredini i jednim manjim odeljenjem na južnoj strani, koje je bilo predviđeno za sahranu ktitora. Uz zapadnu stranu crkve, za vladavine Stefana Prvovencanog (XIII vek), dograđena je spoljna priprata sa dve visoke kule, između kojih je zasveden trem, verovatno povodom ustanovljenja Topličke episkopije, sa sedištem u ovom manastiru. U istočnoj kuli se nalazi grobnica koja je bila predviđena za drugog ktitora. Za vladavine Kralja Milutina (XIV veka) sagrađena je kapela sa severne strane. Manastir Sv. Nikole, jedan od najstarijih spomenika monumentalne srednjovekovne arhitekture kod Srba, prototip je niza spomenika Raške epohe. Na građevini se jasno zapaža odraz spoljnopolitickih prilika i kulturnih veza: vizantijski stil (gradnja iz vremena Nemanje samo od opeke i maltera, kao i velike trifore na bočnim stranama), i romanske odlike (mešovita gradnja za vreme Stefana Prvovenčanog od cigle i kamena - kula na zapadu i vestibil na jugu). Ovaj mansatirski kompleks, sa crkvenim zdanjem, delovao je veličanstveno sve do velike seobe Srba 1690. godine kada počinje njegovo urušavanje. Crkva je bila živopisana, ali su sačuvani samo tragovi fresaka iz XIV veka. Ostale građevine manastirskog kompleksa su porušene. Ostao je samo centralni deo crkvenog zdanja sa oštećenim kubetima i jedna kula. Ostatak crkve je natkriven i zaštićen 1910. godine. Radovi na otkopavanju, zaštiti i uređenju spomenika vršeni su od 1948. do 2003. godine, sa prekidima. Crkva je danas skoro u celini rekonstruisana i predstoje radovi na uređenju manastirskog kompleksa. Ovo je prvi Nemanjićki manastir u kome je organizovana prepisivačka delatnost, sa pisanim tipikom (pravilo bogosluženja) i u njemu je Sava Nemanjić blagoslovio prvog vernika posle dobijanja samostalne Srpske pravoslavne crkve 1120. godine.

×